Mapa Merkatora cz. 4

Na krawędziach map szczegółowych są zwykle umieszczone piani) ważniejszych portów; na marginesach, albo na niezadrukowanych obszarach lądowych – widoki (Ansicht) perspektywiczne niektórych części brzegów tak, jak przedstawiają się z morza. Na obszarach lądowych umieszczone są również rysunki latarń morskich i bak (małych wieżyczek lub latarń na brzegu), a czasem sygnałów optycznych, używanych na latarniach.

Zarysy brzegów zaopatrzone są w liczne napisy, skróty i znaki, które trzeba znać dokładnie. Szczególnie uważnie należy studiować skróty, oznaczające światła latarń morskich.

Najważniejsze jednak dla żeglarza są napisy, skróty i znaki na obszarach wodnych.

Tu przede wszystkim rzucają się w oczy podwójne koła, nakreślone w różnych częściach mapy, przerywane linie, liczby i skróty.

Podwójne kola, z których zewnętrzne, z podziałkami na stopnie, oznacza kierunki geograficzne, wewnętrzne zaś, z podziałkami na rumby – kierunki magnetyczne, są nakreślone w różnych częściach mapy, mianowicie tych, gdzie wielkość deklinacji odpowiada odchyleniu N magnetycznego od N prawdziwego (geograficznego), co zresztą uwidocznione jest w napisie, określającym wielkość deklinacji. Chcąc zatem poznać wielkość deklinacji w miejscu pomiędzy dwoma kolami, różniącymi się między sobą wartością deklinacji, bierzemy wartość średnią, nieco większą lub mniejszą, zależnie od odległości danego punktu od kół na mapie. Np., jeżeli deklinacja na jednym kole będzie 5″ W, na drugim zaś 4° W, to deklinacja w punkcie środkowym między kołami będzie 41,5″ W, bliżej pierwszego kola 4,75 ° W, bliżej drugiego 4,25  W.

Przerywane linie oznaczają granice głębokości: linia kropkowa – na – 10 m, kreska – kropka – 20 m, kreska – dwie kropki – 40 m, długa kreska – kropka – 100 m itd.

Szczególnie ważne są linie kropkowane, oznaczają one bowiem granice, poza którymi zaczynają się głębokości niebezpieczne. Głębokości poniżej 6 m traktowane są jako mielizny. Te ostatnie rysowane są plastycznie – jako wypukłości gruntu. Kamienie podwodne znakowane są krzyżykami, drobne kamienie – punkcikami różnej wielkości; miejsca, nadające się do zakotwiczenia – kotwicami lub półkotwicami (dla małych statków).

Bardzo ważne są wiechy. Na mapach szczegółowych podany jest dokładnie ich wygląd (kule i miotły), jak również zaznaczone są w skrótach u dołu każdej wiechy – ich barwy.

Liczby oznaczają głębokości w metrach, a skróty u dołu niektórych z nich – rodzaj gruntu w tern miejscu (piasek, żwir, kamienie, glina itp.).

Znaki, w postaci dziobu statku z pochylonym masztem, oznaczają wraki, czyli zatopione okręty. Wraki stanowią takie same niebezpieczeństwo, jak skały podwodne.

Mapy innych narodowości – angielskie, szwedzkie, duńskie –  niewiele różnią się od niemieckich. W każdym razie, umiejąc czytać jedną z nich, z łatwością zorientujemy się w innych. Potrzebne będzie tu tylko tłumaczenie skrótów.